اضطراب

کودکان زندانیان و روزهای خاصی مثل نوروز

طرح: ناصر تیمورپور

عید نوروز، جشن‌های ملی و محلی، یا عیدهای مذهبی و همچنین روزهای یادبود ملی یا شخصی از روز معلم و مادر و پدر تا روزهای تولد، تعاریف و ویژگی‌های کلیشه‌ای دارند که برای کودکان با والدین زندانی مانند گروه دیگری از کودکان که به دلایل دیگری، حتی انتخاب سرپرست‌هایشان در آن تعاریف نمی‌گنجند، می‌تواند اضطراب‌آور یا سخت باشد.

اضطراب، اختلال اضطراب و اختلال اضطراب پس از سانحه در کودکان

تصویر: تهیه شده در کمپی در ایالت ویرجینیا – آمریکا – برای کودکان زندانیان – تابستان ۲۰۱۸، عکاس: حامد فرمند

اصطلاحات اضطراب، اختلال اضطراب و اختلال اضطراب پس از سانحه در کودکان چه معنا و چه نشانه‌هایی دارند و برای هر کدام چه می‌توان کرد؟ با توجه به تجربه فعالیت در حوزه کودکان زندانیان، بدون دخالت در حوزه تخصصی کارشناسان روانشناسی کودک، تلاش خواهم کرد تا کمی این مفاهیم را برای خانواده‌های دارای کودک تشریح کنم.

نکاتی خلاصه برای اطرافیان کودک شاهد دستگیری والد

تصویر: نمایی از موزه زندان آلکاتراز؛ عکاس: حامد فرمند

کودکان، به خصوص کودکان خردسالی که شاهد دستگیری والدشان هستند در معرض اضطراب و استرس شدید قرار دارند که می‌تواند تاثیرات بلندمدتی روی سلامت جسم و روان آن‌ها بگذارد. به این منظور محققان و روانشناسان پیشنهاداتی مطرح می‌کنند که در این برنامه به طور خلاصه به برخی از آن‌ها و نکاتی برای آمادگی در زمان بازداشت والدین اشاره می‌کنم.

ایجاد حداقل تغییر در روال زندگی کودک

زندانی شدن والدین، تغییر بزرگی در زندگی کودک است که می‌تواند به اختلال اضطراب در کودک منجر شود.

آیا می‌دانستید هر تغییر دیگری در زندگی کودک از تغییر دکوراسیون خانه تا محل زندگی و حتی تغییرmessage21 برنامه‌های روزانه می‌نواند اضطراب مضاعفی ایجاد کند؟

تا حد امکان از ایجاد تغییرات غیر ضروری اجتناب کنید و در مورد وضعیت جدید و هر تغییر اجتناب ناپذیر با کودک گفت‌وگو کنید.

همراهی  با کودک بعد از هر ملاقات 

message20-1خداحافظی از والدین زندانی اغلب در زمان محدود و بدون امکان برقراری تماس فیزیکی رخ می‌دهد که می‌تواند عامل ایجاد فشار روانی باشد.
کودک ممکن است دچار اضطراب جدایی شده و یا گمان کند والدین‌ش او را دوست ندارند.
درک احساس کودک، گفت و گو با او و توضیح دادن شرایط حاکم بر زندان می‌تواند از این فشار روانی بکاهد.

آماده سازی شرایط ملاقات

message19روزها یا ساعات قبل از ملاقات، کودک ممکن است گوشه‌گیر یا پرخاشگر شده باشد.
رفتار کودک خود را زیر نظر بگیرید و مراقب او باشید.
پیش از حضور در محل ملاقات با کودک در مورد احساساتش گفت‌وگو کنید. احساس کودک در هر بار ملاقات لزوما یکسان نیست.

آماده سازی کودک برای اولین ملاقات 

message18در بسیاری از نظام‌های قضایی فاصله بین دستگیری و اولین ملاقات طولانی و گاه نامعلوم است.
آیا می‌دانید اولین ملاقات می‌تواند اضطراب شدیدی برای کودک به همراه داشته باشد؟
در صورت امکان از ویژگی‌های محل ملاقات آگاه شوید و آن را برای کودک خود توصیف کنید.

مواجهه درست با احساس کودک

کودک دارای والدین زندانی  ممکن است رفتارهای آسیب زننده مانند پرخاشگری یا رفتارهای پر خطر از خود بروز دهد.

با به رسمیت شناختن احساسات کودک به او کمک کنیم تا احساساتش را درک کند.SupoortiveMassage15

کودکی که احساسات خود را درک کند  در کنترل و پذیرش مسئولیت رفتارهایش آماده‌تر است.

نام گذاری و درک احساس کودک توسط خودش

آیا می‌دانستید کودکان، همیشه احساس یکسانی نسبت به زندانی شدن والدین‌ ندارند؟
دانستن حس کودک به یافتن راه مناسب حمایت از او می انجامد.

SupoortiveMassage14
به کودک کمک کنیم تا حس خودش مانند عصبانیت، خشم، دلتنگی یا ناراحتی را در هر لحظه بشناسد.

اهمیت درک احساس کودک

آیا می‌دانستید که گوش دادن به کودک، به او در عبور سالم از صدمات زندانی شدن والدین‌ کمک می کند؟

بنابراین تلاش کنیم:

بدون قضاوت به حرف‌های کودک گوش دهیم.
با تکرار حرف‌ش، خلاصه کردن جملاتش و سوال پرسیدن، به او نشان دهیم که تلاش می‌کنیم تا او را درک کنیم.